Przeskocz do treści

100 lat temu, 4 lipca 1916 r., Legiony Polskie rozpoczęły pod Kostiuchnówką na Wołyniu walkę z wojskami rosyjskim. Była to najkrwawsza bitwa Legionów, w której poległo lub zostało rannych ok. 2 tys. Polaków. Była to jedyna bitwa, w której wzięły udział wszystkie trzy brygady.

Dumny jestem z zachowania się I Brygady w tych bojach pod Kostiuchnówką, chcę zaś wierzyć, że każdy z nas, jak to prawemu żołnierzowi przystoi, wyniósł z tych dni dużo doświadczenia i nauki, gdy tyle dla siebie nowych rzeczy widział, w tylu nowych formach boju brał udział. W kilka dni takiego boju rekrut staje się starym wiarusem, który ma co wspominać i czego uczyć drugich. 

– napisał w rozkazie z 11 lipca 1916 r. Józef Piłsudski.

W jego słowach nie było przesady – bitwa pod Kostiuchnówką stanowiła prawdziwy sprawdzian bojowy dla legionistów, a o trudzie walk niech świadczy fakt, że znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie sojusznicze oddziały węgierskich honwedów wycofały się już w pierwszym dniu bojów. Pod miejscowością leżącą nad Styrem, na Polesiu Wołyńskim, rozmieszczono oddziały z wszystkich trzech legionowych brygad. Jedną z nich osobiście dowodził przyszły marszałek.

Dysproporcja sił obu stron była znaczna – legioniści mieli ok. 5,5 tys. strzelców i 800 ułanów. Rosjanie dysponowali 13 tys. piechoty i 3 tys. kawalerii z 46. Korpusu Armijnego. Przeciwnik miał też sporą przewagę w broni, dysponując ok. 120 działami. Na stanie polskich oddziałów znajdowało się 49 ciężkich karabinów maszynowych, 26 dział oraz 15 moździerzy.

Walki pod Kościuchnówką zostały upamiętnione  tablicą na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie 

 

 

W styczniu 1919 roku na rozkaz wodza Rosji Sowieckiej Lenina rozpoczął się proces tzw. „zbierania ziem byłego imperium” , bez wypowiedzenia wojny Armia Czerwona ruszyła w kierunku Niemna i Bugu . Operacje tę nazwano „Cel Wisła” .

W dniu 14 lutego 1919 roku w rejonie miasteczka Mosty doszło do pierwszego zwycięskiego starcia z atakującymi oddziałami Armii Czerwonej . Tę datę przyjmuje się za rozpoczęcie niewypowiedzianej wojny polsko-bolszewickiej .

W Warszawie trwało pierwsze posiedzenie Sejmu Ustawodawczego , a jednocześnie Naczelnik Państwa Józef Piłsudski zmuszony przez bieg zdarzeń przystąpił do poboru powszechnego do Wojska Polskiego .

Rozpoczęto śmiertelny bój o istnienie dopiero co powstałego państwa polskiego .

W nowszej historii 14 lutego 1942 roku zapisał się jako data utworzenia na okupowanych przez Niemców ziemiach polskich Armii Krajowej rozkazem

Dnia 14 lutego 1942 r.
Kalina
W ślad za moim rozkazem l.2926 z dnia 3 IX 1941 r.
1. Znoszę dla użytku zewnętrznego nazwę ZWZ – wszyscy żołnierze w czynnej służbie wojskowej w Kraju stanowią „Armię Krajową” podległą Panu Generałowi, jako jej dowódcy
2. Stanowisko Pana Generała nosi nazwę Dowódcy Armii Krajowej […]

Naczelny Wódz
Sikorski
Generał broni

Armia Krajowa na terenie Kozienic i powiatu to Obwód „Puszcza” miał zorganizowanych 96 plutonów i liczył ponad 6000 żołnierzy .

Komendantami obwodu byli kolejno: kpt. Roman Bielawski „Adam” , kpt. Józef Pawlak „Bartosz”, mjr Władysław Komórek ps. „Lucjan”, tworzący po wojnie organizację NIE („Niepodległość”) na terenie kozienickiego powiatu 

Te dwie daty odległe w czasie , łączy poświęcenie ówczesnych Polaków i tych z 1919 roku i tych z 1942 roku dla wolności i niepodległości Polski . Oddawali wówczas dla Ojczyzny życie , zdrowie i majątek .

Cześć ich Pamięci .

Sekretarz Związku Piłsudczyków RP

Koło Kozienice

Marek Gozdera